Acil durum fonu ne kadar olmalı? Hesaplama ve biriktirme yolu
İşsizlik, hastalık ya da büyük bir tamir; beklenmedik giderde KMH'ye ya da karta yüklenmemenin tek yolu acil durum fonudur. Ne kadar olmalı, nerede durmalı ve nasıl biriktirilir, örnek hesapla.
Arabanın şanzımanı gider, kombi kışın ortasında bozulur, iş yerinde beklenmedik bir değişiklik olur. Bu anlarda para bulmanın en hızlı yolu genellikle en pahalı olanıdır: kredi kartı, KMH ya da yüksek faizli bir kredi. Acil durum fonu, bu pahalı borçlara hiç girmemek için kenarda duran paradır.
Acil durum fonu nedir, ne değildir?
Acil durum fonu yalnız gerçekten beklenmedik ve kaçınılmaz giderler içindir: gelir kaybı, sağlık gideri, evin ya da aracın acil tamiri. Tatil, yeni telefon ya da indirim fırsatı acil durum değildir; onlar için ayrı birikim hedefi koymak gerekir.
Fonu kullandığında amaç, ilk fırsatta yerine koymaktır. Böylece bir sonraki beklenmedik güne yine hazır olursun.
Ne kadar olmalı?
Genel kural, 3 ile 6 aylık zorunlu giderin kenarda durmasıdır. Zorunlu gider; kira ya da konut kredisi, faturalar, market, ulaşım, kredi taksitleri ve okul gibi kesilemeyen giderlerdir. Dışarıda yemek ya da eğlence bu hesaba girmez.
| Zorunlu aylık gider | 3 aylık fon | 6 aylık fon |
|---|---|---|
| 25.000 TL | 75.000 TL | 150.000 TL |
| 35.000 TL | 105.000 TL | 210.000 TL |
| 50.000 TL | 150.000 TL | 300.000 TL |
Hangi uca yakın olmalısın?
- 3 aya yakın: Hanede iki düzenli gelir varsa, işin güvenceliyse ve borcun azsa.
- 6 aya ya da üstüne yakın: Tek gelirli bir haneysen, serbest çalışıyorsan ya da gelirin aydan aya değişiyorsa, bakmakla yükümlü olduğun kişiler varsa.
Nerede tutulmalı?
Acil durum fonunun üç özelliği olmalı: hemen ulaşılabilir olmalı, değeri bir anda düşmemeli ve enflasyon karşısında olabildiğince erimemeli.
- Vadesiz hesap: Hemen ulaşılır ama getirisi yoktur; yüksek enflasyonda değer kaybeder. Fonun yalnız küçük bir kısmı için uygundur.
- Günlük faizli hesap ya da kısa vadeli mevduat: Paranın büyük kısmı için çoğu zaman makul bir orta yoldur; birkaç gün içinde ulaşılır ve faiz getirir.
- Fiyatı sık oynayan yatırımlar: Hisse, kripto ya da kısa vadede fiyatı dalgalanan varlıklar acil durum fonu için uygun değildir; tam ihtiyaç duyduğun gün değeri düşük olabilir.
Bu yazı genel bilgi içindir, yatırım tavsiyesi değildir. Hangi ürünün sana uygun olduğunu bankanın sunduğu koşullarla karşılaştırarak seç.
Nasıl biriktirilir?
Hedef büyük görünebilir; önemli olan başlamak ve düzenli devam etmektir.
- Önce ilk 1 aylık gideri hedefle. 35.000 TL'lik bir ilk hedef, 105.000 TL'den çok daha ulaşılabilir görünür ve küçük acil durumların çoğunu karşılar.
- Maaş günü otomatik aktarım kur. Maaş yattığı gün belirli bir tutarı ayrı hesaba otomatik aktarmak, "ay sonunda kalırsa biriktiririm" yaklaşımından çok daha iyi çalışır.
- Beklenmedik gelirleri fona yönelt. İkramiye, prim, vergi iadesi ya da satılan eşyanın parası doğrudan fona gitsin.
- Pahalı borcu da unutma. KMH ya da kart borcun varsa, önce küçük bir fon (örneğin bir aylık gider) oluşturup ardından borcu kapatmaya odaklanmak dengeli bir yoldur.
Örneğin her ay 7.000 TL kenara koyarsan, 105.000 TL'lik 3 aylık fona faiz hesaba katılmadan 15 ayda ulaşırsın. Faiziyle ve kendi rakamlarınla hesaplamak için birikim hesaplayıcısını kullanabilirsin.
Kısaca
Acil durum fonu, 3–6 aylık zorunlu giderin hemen ulaşılabilir ve değeri bir anda düşmeyecek bir yerde durmasıdır. İlk aylık gideri hedefleyerek başla, maaş günü otomatik aktarım kur ve fonu kullandığında yerine koy. Bu para, bir sonraki beklenmedik günün KMH faizine ya da kart borcuna dönüşmesini önler.